Het water loopt welhaast uit mijn mond bij het uitspreken van Oosterse kunst. Misschien dat het aan mij ligt. Ik leg direct de associatie met Oosterse gerechten gedecoreerd met artistiek vormgegeven groenten. De kunstzinnigheid waarmee de gerechten worden bereid, is veelal van de buitencategorie. Ik ben er dol op! Alleen al bij het zien van een Oosterse maaltijd worden mijn smaakpupillen onrustig. ‘t Grote genieten wordt in stelling gebracht, onder toeziend oog van Boeddha. Aan variëteit en smaken geen gebrek. De ingrediënten in harmonische samenstelling doen iets met mij … .

Buddha Turquoise

Thema's in de Oosterse schilderkunst

Dit beeld is te reflecteren op de schilderkunst. Ik breng u in Oosterse sferen. De invloed van de Oosterse schilderkunst is terug te vinden in stromingen zoals het Japonisme en Oriëntalisme.Van eind 19e tot medio 20e eeuwis Japonisme een stroming in de schilderkunst. Het slaat op de toepassing van Japanse motieven in de Westerse teken- en schilderkunst. Daarnaast verwijst het naar de studie van de kunst, cultuur en geschiedenis van Japan. Het kenmerkt zich door onderwerpen uit de natuur (zoals dieren, insecten en planten), veel versiering, geen schaduwen en een eenvoudig kleurenpalet. De compositie is tweedimensionaal met een effen achtergrond.

Het Oriëntalisme in de schilderkunst valt te ontdekken in een hang naar exotische taferelen zoals haremscenes, figuren bij palmbomen, vurige paarden, arabesken en minaretten. Oriëntalisme is eveneens een term die wordt gebruikt ter aanduiding van de dominante Westerse opvatting van het Oosten in culturele zin, zoals die ontstaan is sinds de tweede helft van de 19e eeuw, de tijd van de mondiale kolonisatie door de grote Westerse mogendheden. Het werd als een morele plicht gezien de Oosterse cultuur via de schilderkunst te verspreiden. Inspiratie voor Oosterse sfeerimpressies zijn Boeddha, oosterlingen, jasmijnbloemen en bonsai bomen.

Boeddha Smiling

Boeddha schilderijen

Strikt genomen is een Boeddha iemand die op eigen kracht compleet en volledig ontwaakt is, en zijn of haar kennis deelt met anderen zodat die ook kunnen ontwaken. Ik staar naar Boeddha en bedenk me vervolgens: Hoe mooi zou het zijn als Boeddha over u waakt? Enerzijds vanuit geloofsovertuiging, anderzijds ‘als schilderij aan de wand’. Schilderachtig staart Boeddha mij aan. Ik kijk terug. Nog voordat ik het goed en wel besef, brengt hij mij in staat van hypnose. In versvorm legt Boeddha me uit wat monniken zijn.
‘Wie zijn handen onder controle heeft, en zijn voeten onder controle; Wie zijn spraak onder controle heeft — wie volledige controle heeft; Wie innerlijk vreugdig is, wie kalm, alleen en tevreden is: Men noemt hem een monnik’.

Voor de monniken is kunst vooral een godsdienstig eerbetoon. Het monnikenwerk bestaat uit muurschilderingen in de kerk, afbeeldingen van Bijbelse figuren (iconen) en drieluiken voor op het altaar. Als monniken niet aan het werk zijn, mediteren zij.

Feng Shui 

Tijdens mijn dagelijkse meditatie denk ik aan ‘Feng Shui’, wat letterlijk staat voor ‘wind en water’. Zonder water, geen leven. Feng Shui leert welke invloeden vormgeving en inrichting op het welzijn en geluk van de mens hebben, en ook hoe negatieve invloeden veranderd kunnen worden in positieve. Het gaat over de relatie tussen de mens en de leef- of werkomgeving en is gericht op harmonie tussen natuurlijke en gecreëerde vormen. In de Chinese filosofie draait alles om harmonie en evenwicht tussen de tegengestelde, maar elkaar complementerende krachten yin en yang.

Bonsai Groen

Bonsai bomen

Eenmaal bijgekomen van mijn spirituele ervaring gaat mijn aandacht uit naar de bonsai boom. Bonsai is een Japans woord dat letterlijk 'boom in pot' betekent. Het woord heeft betrekking op een door manipulatie klein gehouden plant die echter de illusie wekt een groot en oud exemplaar te zijn. Onder natuurlijke omstandigheden groeit de sierlijke bonsai tot tientallen meters hoog. Het meest bekend zijn deze in kamerplantformaat. Dit is door Aleksandra fraai uitgebeeld in haar vierluik ‘Bonsai Groen’. Haar motto is om motieven uit de natuur of andere culturen samen te brengen.

Nu alles volledig in harmonie is gebracht, mediteer ik nog wat. Een Japanse dame in vol Geisha ornaat nadert onze tafel. Een waar toonbeeld van schoonheid en verfijnde cultuur. We staan oog in oog. Ze overhandigt mij een Jasmijnbloem, als geschenk van een hogere macht. En ik zie het. Ik voel het. Mijn smaakpupillen spelen op. Op een spirituele wijze wel te verstaan … .

De ruimtes waarin u dit type schilderijen hangt, voelen als een oase van rust. Geniet van onze Oosterse kunstgerechten. Een ware smaaksensatie. Smakelijk!

 Geisha

Walter van Steen © 2016

Walter van SteenWalter van Steen (Breda, 16 maart 1969) is een van onze vaste bloggers over kunst. Walter heeft tekenen en kunstgeschiedenis gestudeerd. Qua stijlen is hij breed georiënteerd. Zijn passie ligt bij Jugendstll, Pop-art, Graffiti en abstracte moderne kunst. Zijn creativiteit uit hij zowel op het gebied van illustreren als schrijven. Verhalen en dichten is op zijn lijf geschreven.